|
SHPIRTI YT PËRSHKOI HAPËSIRËN
poetit Jorgo Bllaci
Shpirti yt përshkoi hapësirën
t'fundit herë humbi mbas një reje,
ike Jorgo, por harrove lirën
kush vallë do t'i bjerë mbas teje?
Si zbresin rrëketë rebele
shpirti yt ikte dallgë e stuhi,
të lodhën vitet po ti prapë ngele
"kaq i brishtë në shpirt, kaq fëmi."(1)
Lajmi kob do mbërrijë në Janinë
valë e gjolit me dhembje do i thotë:
"Ai që në vargje të ngjalli Frosinë
u nda përgjithnjë nga kjo botë."
Dhe Frosina me shpirt do t'urojë:
"Qoftë i ëmbël flladi që të shpie
n'ato vende ku veç malli do shkojë,
flatrim të mbarë, o shpirt fëmije!"(2)
Malli kur t'na marrë ndonjëherë
tek një yll do i mbajmë sytë,
vezullimi hyjnor do na bjerë
si vargje lirikash nga poezitë...
1 dhe 2 - vargje nga krijimtaria e poetit Jorgo Bllaci.
BISEDË E HAPUR ME LEXUESIN E VOGËL - poemth-
Diploma katedrash
më janë privuar,
veç shkolla e jetës
më pati "zdruguar".
Për vite me rradhë
ngado që jam endur
të gjithë librarët
miq më janë gjendur.
Çdo libër të bukur
që përcillte vlerë
nga "poshtë banakut"
me mik e kam blerë.
Mëngjesi pastaj
më gjente mbi libër
pranverë e verë
vjeshtë apo dimër.
Në vlug emocionesh
dhe shënime mbaja,
për fate heronjsh
qeshja apo qaja.
Eh, sa ëndrra lindën
n'atë moshë me vlerë
ëndrrat u përndritën
veshur me ylberë.
Me këshilla t'urta
libri m'u bë prind,
nga qiejt e ëndërrt
një krijues u lind.
Eca këmbadoras
duke shkelur vitet
e një ditë veten
e pashë të rritet.
* * *
Thesari i popullit
i tjerrur aq hollë
ka qenë në vite
shkollë e mbi shkollë.
Dhimbjes e gëzimit
me afsh përvëlues
këndoi anonimi
me pathos krijues.
E fjalën e mençur
e fjalën nektar
ma bëri dhuratë
ky popull bujar.
Me shprehjet e urta
ninullat e djepit
u vesh gjelbërim
udha e poetit.
Me njerzit e thjeshtë
u ula pa qibër
t'u lëçit mendimin
ashtu si në libër.
Nëpër rrjedha vitesh
emocionet mbarten
si lumi me prurjet
që e zgjeron shtratin.
* * *
Në vite durimi
mësova sekretin,
te fjala e gdhendur
do ta gjesh poetin.
Fjala gdhend vetveten
po gdhend edhe gurin,
sendërton fëmijën
sendërton dhe burrin.
E fjala e mençur
ka peshë e metër
të urtë mendimin
ta gdhendë në letër..
* * *
Në pemën e jetës
fruta lidhin vitet,
një i pret të bien
tjetri lart i ngjitet.
Kush guxon e ngjitet
më tej do provojë
dhe në qiej ëndrrash
që të fluturojë.
Gjithkush uron veten
shqiponjë të ngjajë,
shumë mbeten rrugës,
ngjiten pak në majë.
Në majat s'i ngjite
mos shih me zili,
që përbrenda shpirtit
të mbetesh njeri.
* * *
Me këtë devizë
Driteroi bujar
n'armatë krijuesish
më rreshtoi ushtar.
Një kafe të pish
me njerëz të zgjuar
minuta e orë
rrjedhin pa kuptuar.
E me kokën mbas
do ndahesh prej tyre,
një hare e gas
të ndrit në fytyrë...
* * *
Sa rrëfeva sot
them do kenë vlera
dhe fjalën e shkruar
nuk e fshin dot era.
Kjo ishte receta
që më dha ca vlerë,
vogëlush lexoje
në dorë kur të t'bjerë.
___ Toronto gusht 2010______________ Gjiri i Spilese Te ky gji deti - guackë perle
që pranë dere i ka dhe malet,
me trimat e tij mbi galera
dikur Uliksi i lodhur do ndalet.
Bregu i sertë i ofroi një shpellë
atë dallga në shekuj e gdhendi
me kube të lartë e fundin thellë
në gjoksin e stërralltë të shkëmbit.
E ndezën zjarrin me shkrepje stërralli
të thajnë gjymtyrët e lagur,
për Itakën larg e digj malli
e udhë s'i bënte për t'u plakur.
Me tipare të mprehta ca vëndës
tutje sa largësia e një harku
të pasmit e Panit të këngës
vrojtonin të ardhurit së largu.
Dha e mori Uliksi t'i joshë
si trima mbas vetiu t'i ketë,
por ish si të mbarrje ujë me shoshë
ku kapen ata, më sa kapen retë.
Si prëjti kockat ca ditë e netë
sërish Uliksi nisi udhët e detit
me sytë mbas te brigjet e sertë
e "Gjiri i Shpellës" në mendje i mbeti.
Vjersha per femije
M J A L C E Z A Dhe mjalcez e thirren te paret me mjalte ajo i mbush hojet, u ndjene mire gjuhetaret me shqip nuk ka ku te shkoje. Dhe ndjehem krenar une pakez e Muza mbas vargut me lidh, sa embel i them:-Eja mjalcez pak mjalte tek vjersha me hidh ! Ajo avitet her-here dhe flladi aromen e saj, si mjalti nga hojet e prere ma sjell ne zemer ta mbaj. 08/02/08 NJ. S E K R E T I I M A M I T Dhe nena ime ka vetem dy sy Natyra s’mund ta mbaje me hater, por pse per mua ndodh nje cudi ajo e shtrenjta i ben syte kater ? Po lodhem une enigmen ta gjej sekretin e madh qe zemren ma mbush, pse syri i saj shikon ca me tej aty ku s’arrin ta shoh’tjeterkush ? Ne preher mami me mori nje dite me zethin e embel me foli ne vesh, “O shprese,sekretin kur ti te jesh rrite Dhurate nga une ne shpirt do ta gjesh. 20/01/08 Cerrihill NJ N I P I N E K A M P E R E N D I -O gjysho-nga shkallet ne krye me fton qe prane te vij, sot nipi ne zemer me shtie ca gjak nga zemra e tij. Ndaj shkallet i ngjit si nje keter e ndjehem se behem me krahe, e munda moshen e vjeter, dhe zemra me fort nis te rrahe. Dy vjec e gjysem Adriani ketu ne Nju Xhersi ka lindur, ta puthja une,aeroplani kaq gjat me la duke pritur. Kur sosa ketu me nje fryme E mbaj ne krahet e mi, per ke beson Perendine, sot nipin e kam Perendi. 28.01.08 NJ. T H E S A R I I SH T R E NJ TE S I P E R L E Ne syte e mamit plot jete si deti e ruan nje perle, nje vajze thesar e kam gjete me emrin e bukur Pamele. Dhe zemra e mamit pastaj si deti e ruan nje perle, mban fshehur thesarin e saj ate te shtrenjten Pamele. Dhe ne endrrat e mamit jam futur e gjeta te rritet si perle, kjo vajze e mencme e bukur me emrin e embel Pamele. E shoh si rritet perdite thesari i shtrenjte si perle, ne endrrat,ne zemer ne syte e mira e mamit Pamele. D Y L U L E M E V L E R A Dy lule me vlera plot arome jane, perle quhet njera dhe tjetra Joane. Sa gezohet mami per ato te dya, si nje zog tek xhami troket dashuria. Ze babi krenohet e behet me krahe, zemra lumturohet me fort nis te rrahe. Moj Erle e Joane, jeta, lumturia per mamin,babane jini qe te dya. Si nje zog i bukur nis e ngre folene, ne zemrat e tyre ju rritni harene. Urimet nga gjyshi dhe puthjet nga nena, jane si dhurata qe dalin nga zemra. 06.02.08 NJ E N D E R - O E N D RR A Q E RR I T E T
Enderr,o endrra qe rritet te une pak e nga pak, larg meje rrodhen ca vite e gjyshi u vu ne merak. Gjyshi me mall e ka pritur castin te te marr ne gji, larg syve te mi ti je rritur, dhe endrra bashke me ty . Sot une te cfaq nje deshire o enderr qe rritesh,o drite, te behesh nga shoket me i miri te ngjitesh me zell lartesite. Kur majat o shpirt, te arrish dhe une do ndjehem krenar, kete deshire cdo gjysh e ruan ne zemer thesar . 28.01.08 NJ ENDRRA ME "NENEN SHQIPERI"
Si sheh endrra cdo vogelushe
Pa n je enderr edhe Mira
Sikur endet mes nje fushe
Tej e tej me embelsira.
Ne mes "NENA SHQIPERI"
Lart ne piedestal te rri,
Qeshet e se heq prej dore
Nje kaush me akullore.
Po dhe Mira s'do t'ia dije,
Kacavaret ta arrije,
Por aq lart ajo nuk mundi...
" Zgjohu, shpirt!" - mami e tundi.
| | Janaq Pani eshte nga Qeparoi dhe per shume vite ka ushtruar profesionin e gjeologut . Pasioni i perhershem i tij ka qene letersia, i angazhuar sidomos ne fushen e letersise per femije. Ne 35 vitet e fundit ka te botuara ne Shqiperi 25 tituj libra per femije e te rinj.
Here mbas here ka levruar edhe krijimtari per te ritur.
1
Na ishin dikur dhe diku
ca shtëpiza në një shpat,
një aty e një këtu
lidhur fatin te ky fshat.
Aq të varfër e kish fatin
sa dhe mendja s'e kap dot,
një maçok kish vetëm fshati
dhe në qiell u duk një zog.
Asnjë pemë nuk bën hije
çerdhe zogu të ndërtojë,
por pa ndonjë ndjenjë mërzie
u ul sheshaz të pushojë.
Ish maçoku duke dremitur
kur flatrimin pranë e ndjeu,
hop, kërceu i babëzitur
zogun mes kthetrash mbërtheu.
2
Për habi i tërë fshati
bëri shurdhin mos dëgjojë
lutjet, që zogu, i ngrati
i bën thirrje ta ndihmojë.
Thellë i ndjen ky zogu plagët
këtë fund nuk e ka pritë,
fluturim nga dhe i largët
këtu erdh' e zogj të rritë.
Po maçoku njeh lakminë
të fitojë mbi të tjerë,
(në do të shuajë urinë
kthetrat i duhet të nxjerrë.)
I venitur zë i zogut
mbas ca kohe s'u dëgjua,
gjysma në bark të maçokut
shtat i tij u përgjysmua.
Si u ngop si rrallë herë
ky maçoku mirë e mirë,
na u shtriq prapë të flerë
hundë e buzë duke lëpirë...
3
Fshati bashkë u bë i tëri
mblodhi nga zogu ç'ka mbeti
e një funeral i bëri
si të ishte sërë mbreti.
Thurrur arkëzën e bukur
kashtë thekre nga një arë,
për ta mbajtur, është lutur
një vogëlushe duke qarë.
Në një mendje fshati ra
zogu për nder le t'ua dijë
që në doçkat e saj e mba
në përcjellje një fëmijë.
Gjysmë zogu ashtu shtrirë
as nuk shihte e dëgjonte
në sy dhimbja i kish ngrirë
kur për ndihmë asnjë s'i shkonte.
4
U prin vajza e lot i syrit
mbush e derdh rrëke burimi
e ofshama nxjerr prej gjirit
heq më shpirt nga mallëngjimi.
Vogëlushen e ndjekin pas
fshat i tërë burra e gra,
dhe maçoku na u qas
e u përzie me ta.
Ec maçoku me vete thotë:
"Kjo vogëlushja budallaqe
për një zog zë e derdh lotë
e s'ia ndal dot nëpër faqe.
Do i prishin bukurinë
pa do i sëmuren sytë,
si kjo vashë fshati ynë
nuk ka patë e s'ka të dytë.
Gjatë do më mbajë në gojë
për të keq i gjithë fshati,
emri im vihet në lojë
e s'di si do vejë fati."
5
Vajzës sytë nuk ia ndan
po dhe lotin s'ia sheh dot:
"Ku ta dija se do qan,-
thotë,- për një palo zog.
Të më shkon në mend më parë
këta lotë do hapnin punë,
zogun e kish përlarë
mos t'i mbetej asnjë gjurmë.
Më pas kësaj vogëlushes
i rrëfeja një përrallë,
sikur zogu tej në fushë
i gëzuar vin vërdallë.
Më pas iku, fluturoi
tej kufijve larg të fshatit,
në do kthehet, s'më kallzoi
por tha "Ku i dihet fatit"...
6
Thotë maçoku:"Sa më dhimben
syçkat që lotë lëshojnë,
por dhe ndjenjat nuk më binden
kur nxjerr dhëmbët të kafshojnë.
Një vendim e mora unë
tash e mbas e tjetër herë,
pa mbaruar asnjë punë
jo, përgjysmë s'do ta lerë.
Se përgjysmë kur e le
gjysma tjetër është shenjë,
veç andrralla më pa ke,
puna ndaj do bërë me rrënjë.
Thonjtë kur i ve në punë
fshije prenë me gjithçka,
syri po nuk pa një gjurmë
të vajtojë arësye s'ka."
7
Sypërlotur vogëlushja
zogun e mbulon me dhe,
pastaj zgjedh një lule fushe
dhe te kryet lart ia ve.
Këtë ngjarje te ky fshat
e rrëfejnë si histori,
vogëlushja gjithë inat
me maçokun mban mëri...
Ja, mbaroi kjo rrëfenjë
me një përfundim të hidhur
e në shpirt më la një ndjenjë
sikur fjalën ma ka lidhur.
Po në çast ndjej lehtësim
sytë nga gëzimi ndrijnë
nëpër degë a në flatrim
kur shoh zogj që cicërijnë.
Cikel me poezi per 1 Qershorin
NUK KA NE BOTE
Kush ma rrit gezimin,
Kush me ben te lumtur?
Nga te gjithe, urimin
Kush ma ben me bukur?
Syri im e thote
Si e ndjen dhe zemra,
Jo, jo s'ka ne bote
Me t'embel se nena.
TE STREHE E SHTEPISE
Te strehe e shtepise
Po dhe nen ballkon
Pranvera sa nis
Kush cerdhe nderton?
Desha qe t'ia prishja...
" Jo, bir!- m'u lut gjyshja
Se na zemerohet
Mami dallandyshja.
KUR ELIZA BIE PER GJUME
Kur Eliza bie per gjume
Fle si ti e fle si une,
Si nje qengj i embel shume.
Dhe ketrushi tej ne pyll
Ate cast syckat i mbyll.
Ne gemushe - lepurushi,
Te zgerbonja fle arushi.
Te foleza lart ne peme
Zockat mbyllin syte e flene.
Porsa nis e zbardh mengjesi
Dritat dielli i ndezi,
Vrapon nata, behet dite,
Nje nga nje i celin syte.
Dhe te gjithe, ne cdo ane
me te shtrenjtet kane prane,
Edhe babin dhe mamane.
I MORA PERDORE
Bene fjale papritur
Mami me babane
Dhe ca te merzitur
Ne mengjes u ndane.
U nisen ne pune
Te dy zemeruar,
Mendjen po lodh une
Si per t'i pajtuar.
Te dy pa i lutur
I kapa perdore,
T'iu rrefej e lumtur
Dhjeten ne fletore.
TE OBORRI I SHKOLLES
Nje fidan une e kam mbjelle
Te oborri sot ne shkolle,
Qe nga bjeshket e kam sjelle
Eshte thjesht nje rrenje molle.
Nje fidan sot e ka mbjelle
Te oborri sot dhe Miri,
Nga bregdeti e ka sjelle,
Eshte thjesht nje rrenje ulliri.
Nje ulli edhe nje molle
Prane e prane bukur rrine,
Te oborri sot ne shkolle
Ne e mbollem miqesine.
TE FLOKET E MBESES
Nje flutur me krahet e shkruar
Embel duke fluturuar
Gjejeni ku ka qendruar!
Mbi floket e mbeses po rri,
E sheh gjyshi me habi,
Gjyshi habitur ka ngele
Ngjan kjo flutur si kordele.
BABI ME MBAN HOPA
Me mban babi hopa
Gjer ne shetitore.
" Me zbrit pak ne toke
E me merr perdore!"
Keshtu i them babit
Embelsisht ne vesh.
" Harroj qe je rritur!"
Thote ai dhe qesh.
NJOH NJE VOGELUSHE
Njoh nje vogelushe
Qe me shton gezimin,
Nuk shkruan aq bukur
Sic ben vizatimin.
Ia putha me sy
Gishtat asaj dore,
I them: "Qysh tani,
Ti je n je piktore."
TE ME PUTHE HALLA
Sot Joana paska grip,
Qendron shtrire e semure,
Here i zbret e here i hip
Kjo e shkrete temperature.
Vogelushja kembenguli:
" Per ilacet s'kam nevoje!
Te me puthe halla Luli,
Vec ajo do me sheroje."
KA TE FORTE E ME TE
FORTE
Dikur thirrej lepur trim
E na mburrej per guxim,
Sa pa dhelpren, lepurushi
Per cudi breket i mbushi,
Guximtari behet ere
Targen pas dhelpres t'i lere.
Mburret dhelpra poshte e lart:
" Lepurushin e bej zap!"
Nje qenush doli nga gardhi,
Mburavecja shpejt ia mbathi,
Vrap e vrap, nga syte-kembet
Trimerise i rane dhembet.
Keshtu ndodh gjithnje ne bote,
Ka te forte e me te forte...
ZOGJTE DHE JOANA
"Zog, o zog,- Joana tha,
Krejt qershiat mos m'i ha!
Ciu...ci na mbledh dhe shoke
Kokra plot hidhni pertoke."
" Moj Joane, ciu...ci
Sa te embla keto qershi!
Do i hame se na pelqejne,
Leke s'kemi qe t'i blejme."
Vogelushja s'eshte merzite,
Le t'i hane zogjte qershite,
Ka te tjera te dyqani
Plot nje qese bleu mami. SA KEMBE KANE?
Pa shih, pese kembe
Na ka ylli i detit,
Tete marimanga
Ne rjeten e holle,
Po une si shoket
Dy kembe kam vetem,
Prandaj dhe vonoj
Nganjehere per shkolle.
Po nje shumekembesh
Na ka dyzet kembe,
Nje gjarper i fsheh
S'i shihen me sy,
Sa e pashe ia mbatha
Larg nga ai vend
Thashe jam me fat
Qe kam edhe dy.
KUR ZGJAT DOCKAT NJE
FEMIJE
Kur zgjat dockat nje femije
Cfare kerkon te arrije?
Nis guget me gu...gu...gu,
" Sa te embel syte e tu!'
Kur zgjat dockat nje femije
Cfare kerkon te arrije?
Si guguce e nis kengen:
" Mami, thesar e ke zemren."
Kur zgjat dockat nje femije
Cfare kerkon te arrije?
" Gu...gu...gu - flet me gugame,-
Me mbaj fort, moj mami mbame!" | |