Miresevini ne ALBPOEM.COM

Home
About Us
Contact Us
Eva Saliu
Adnan Mehmeti
Arjan Larashi
Arqile Gjata
Agim Bacelli
Agron Elezi
Aida Bode
Albana Lifschin
Aleko Ballauri
Aleko Likaj
Ali Bregu
Alma Papamihali
Antela Vouli (Spaho)
Arjan Kallco
Bardhyl Mezini
Bedri Hoxha
Bledi LLangozi
Bujar Muçaj
Bujar Plloshtani
Daena Alanaj
Dalan Luzaj
Diana Seitaj
Dhimiter Pojanaku
Dhimitra Adham
Dhimiter Nica
Dhimitraq Papando
Dorian Duka
Dorjana Bezat
Elda Kokoneshi
Elion Hyseni
Enkelejda Kondi Masseboeu
Edmond Shallvari
Eduart Sulollari
Fahredin Shehu
Fation Pajo
Fatmir Ceci
Fatmir Terziu
Faton Ratkoceri‏
Fejzulla Duraku
Filip Emanuel
Fitim Sula
Genc Kastrati
Genti Furxhiu
Gerti Pashaj
Gezim Ashimi
Gjergji Mihallari
Gjeto Turmulaj
Gjikë Kurtiqi
Gjon Neçaj
Grigor Jovani
Hysen Cifligu
Hysen Kobellari
Ilir Borova
Iliriana Sulkuqi
Iljaz Arif Bobaj
Irena Vreto
Ivana Dervishi
Janaq Pani
Jeton Kelmendi
Jonida Neli
Jori Kosti
Julia Gjika
Keze (Kozeta) Zylo
Klarita Selmani
Klito Fundo
Koço Sterjo
Kostaq Duka
Kostaq Mizaku
Kostika Zdruli
Kozeta Zavalani
Kristaq Turtulli
Kujtim Mateli
Lediana Kapaj
Leke Gjoka
Leon.Z.Lekaj
Lida Lazaj
Ligor Shyti
Luan Kalana
Luan Xhuli
Lulzim Logu
Mariklena Nico
Marjeta Çulla
Marjeta Ismailati
Merita Bajraktari Mccormack
Minella Borova
Ndue Hila
Ndue Ukaj
Nexhip Bashllari
Pellumb Cuni
Perparim Hysi
Petraq Kote
Petraq Pali
Petraq Risto
Pilo Zyba
Qazim Muska
Raimonda Moisiu
Rakela Yzeiri (Zoga)
Rexhep Polisi
Roland Beqiraj
Rozi Theohari
Skender Rusi
Tahir Bezhani
Thani Naqo
Theodhoraq Ciko
Vaid Hyzoti
Vangjush Thoma Ziko
Vladimir Toroveci
Vullnet Mato
Ylber Merdani
Ylli Hoxhaj
Zana Hakani
Ziko Kapurani
Perkthime
Petraq Risto
 
 
 
 

Duke u mundur

 

Njeriu njeh veten duke u mundur, vdes duke u mundur

Mundet duke njohur të tjerët, të tjerët e mundin duke i thënë:

                                                                 - Ç’është fitorja?...

 

Pse u lodhe, zemra ime, pse u lodhe

Unë nga lart të hidhja dritë, po ti veç hije mblodhe.

 

 

 

Një sup i njomë në kabare

 

Një sup i njomë në kabare është shkallëzë magjie:

               të zbret nën dhé

               të ngre mbi dhé.

një sup i njomë në kabare ne purgatorasit  na deh.

Kjo kabare e drunjtë në muzg - ç’vegël e çuditshme muzike!

 

Një sup i njomë në kabare... ah, dritën syri dot s’e fsheh

             dhe vera bëhet flakë - të nxeh

Ferri që po digjet poshtë, Parajsën lart e ngroh, e deh  

moj kabare  e drunjtë në muzg, në s’je kitarrë, çfarë djallin je...

Ne purgatorasit e gjorë asgjë e kotë s’na gënjen

veç sup i njomë në kabare...

                na zbret nën dhé

               na ngre mbi dhé.

 

 

* * *

Ndjej dhembje.

Jam guri që godita trupin e profetit.

Një gjarpër i vogël përdor hijen time

pa më thënë faleminderit.

 

 

 

Thika çudirash

 

Mos i mblidhni virgjëreshat nën shiun e Danajt, mos i frymëzoni qiejt të shpikin shira

ideve lidhjuani sytë si djalit të Baterflajt dhe veten vrisni me thika çudirash.

Një thikë është skafi i anijes dëshirë: shkoi drejt mirazhit dhe ngeci në rërë

Ah, ç’ishe ti lakuriq, ëmbëlsisht e nxirë dhe unë i shtrirë nën ty - një plazh i tërë!

 

Një thikë është etja në buzët e të vrarit dhe “krrau” i një korbi që përbri shëtit

Ah, ç’ishe ti, e holla - një fijëz bari: dridhja e shpirtit tënd xheloz bënte qirinjtë...

Një thikë është qelqi në buzët e të dehurit dhe vera që spërkat ca flokë të mëndafshtë

Ah, ç’ishe ti - dhe mjalti dhe vreri dhe shpirti im i vrarë që shëtit jashtë.

 

 

Kënga e këngëve 1: Ktheje pengun

 

Jo, nuk gaboj: atje tej në muzg

                       zotat merren fshehtas

                       me shkrirje floriri

të veshin me to perëndeshat dhe prostitutat

dhe kur tepron diçka u shkon mendja për detet dhe malet.

Zotat e muzgut i bëjnë lulëkuqet të fërkohen paturpësisht

                                                                       me kallëzat e grurit

dhe hedhin pakëz ar e pakëz argjend në trupin tënd

  buzët e prushta, në hundën tënde: kodër që ndan dy liqene drite.

Jo nuk gaboj.

Po ti ktheje pengun para perëndimit të diellit

peng mos mbaj as flori, mos mbaj peng gurin e mokrës,

peng pusin mos e mbaj: shuaj etjen e botës,

Nuk gaboj, nuk gaboj natyrisht: dashuria është fllad

dhe s’i përfill prangat që fsheh trëndafili në gonxhet florinj.

Jo nuk gaboj, nuk gaboj aspak

secili dënohet për mëkatin e tij

peshorja është si sytë e një fytyre:

                       pesho muzgun e Zotave të shthurur

                       lulëkuqet tek fërkohen paturpësisht me kallëzat

                       peshomë dhe mua që vijë duke u luhatur

                       megjithëse ka një orë që i jam larg anijes

                       dhe toka, për çudi, nuk ka dallgë.

 

 

 

William Blake me të shoqen, të dy lakuriq,

recitojnë vargje nga “Parajsa e Humbur”1)

 

Ka humbur Gjyshe Parajsa: vuan nga amnezia

vërtitet udhëve pa identitet, duke u qeshur të gjithëve

duke u dhënë fëmijëve karamele e qershia

duke shtyrë në lumë një vajzë të zhgënjyer.

 

E gjetëm Parajsën të pluhurosur donim t’i kujtonim kush ishte: u zhveshëm lakuriq

Na mban mend jemi ne - dy të parët, po ajo qesh: kujtesa i është kthyer në hije.

Mban mend kur të martova me Ferrin, u ndjeve e kënaqur

Ty yjet të dukeshin qirinj torte, bashkëshortit Ferr: koleksion plagësh.

Ulu Gjyshe, na shih lakuriq, mos rrudh buzët nga trupat tanë të lodhur

Kristina ngjan me Evën: lëkurën prej zymbylash të sapo larë nga vesa

Kristina Kristina Kristina. Sytë prej jargavani.

Pubisi: ferrëz ku sapo u zgjua vjollca e parë. Kristina. Kristina.

 

... Gjyshe Parajsa nuk sheh, kalon mes nesh me hapa krizanteme

Pastaj shtrihet të fle në divanin e kuq ku para një ore dashurova Kristinën.

 

 

“Parajsa e humbur”, vepër e Miltonit.

 

 

Kufoma e Patroklit lakuriq në shesh të betejës

 

Lakuriq si uji kur rrjedh vetëm me rrobet e qiellit: Patrokli.

Ia kanë marrë rrobet e Akilit si hajmali

dhe turpi krijon ca re të zymta me bërthama lufte.

Kuajt e Akilit hingëllijnë. Akil jetëshkurtri-lavdigjati. Akil rrufegazmori.

 

Grinden perënditë. Më në fund Priamit i thonë të marrë

                                                                           kufomën e të birit

Kufomën me lëkurën ku toka ka gërvishtur elegjinë për Patroklin.

Priami plak qan e duart i dridhen në gjunjët e Akilit

E lotët gdhendin gjunjët e Akilit: hutohen lotët, arrijnë gjer në thembër.

Akili qenka pa gjunjë,

në thembrën e tij ka monoklin vdekja.

Në enë bakri mbush me lotë Akili lajnë trupin e Patroklit

e një qefin i hollë prej qielli trupin ia mbështolli...

Lotët gdhendin gjunjët e Akilit, 

                                    në thembrën e tij monoklin vë vdekja.

 

 

 

Krijimi i fjalorthit shqip

nga udhëtari gjerman Arnold fon Harff më 1497

 

Udhëtonte për te varri i Krishtit

Deti për të ishte rrugë me histori

dhe malet në krah: papiruse që shkruheshin nga Dielli.

 

Nga kapiteni i thinjur i anijes “Durazzo

mësoi diçka më shumë për Gjergj Kastriotin

për shqiptarët e ikur në Italinë jugore

mësoi dhe urimin “Mirëse të ndesha!

Pastaj fjalët            Bukë

                             Kripë

                             Verë

                             Peshk

                             Tavernë

Atëherë vendosi: do të ndalem!

Spiranca jo më kot ka formë zemre.

 

Vera dhe peshku i ndezën dëshirat.

Pa një vashëz me bucelë në sup: u hepua.

Harroi se dhe këtu kish vashëza prej shkume dallge dhe bore:

                                                  u freskua.

E pyeti për pak fjalë : Ujë

                                 Kalë

                                 Elb

                                 Njeri

                                 Grua

tha vajza dhe qeshi.

Nuk e pyeti për fjalën Dashuri

sepse ajo iku pas një flete të gurtë papirusi.

Pastaj takoi një plak

të verbër nga shikimi i tepërt: Mirë se vjen

                                               Qiri

                                               Dreq

                                               Keq

Plaku e mësoi se burrat luftëtarë

zbërthejnë fatin e tyre

                            nga loja e flakëve në shpatullat lakuriqe.

 

Në muzg te lumi takoi një nënë

me një mall pagan:  Mirëmbrëma

                              Zot

                              Lamë një këmishë...

 

Arnold fon Harffi shënonte në fletoren e vockël

ato fjalë të vockëla.

Ishte pranverë

sepse kur shkoi te varri i Krishtit

rastësisht i ra fletorja dhe fjalët shqip

ende mbanin aromë trëndeline.

 

 

Petraq Risto ka lindur në Durrës, më 9 qershor 1952. Ka kryer studimet e larta për Gazetari dhe një vit pasuniversitar për kritik teatri. Ka punuar si gazetar dhe libretist.

Pas viteve ’90 shtëpia e tij botuese “Globus R”, ka publikuar me qindra libra e autorë seriozë.

Është autor i shumë vëllimeve me poezi, romane, tregime etj.

Librat e tij më të spikatur janë në poezi:  “Mollë zhvirgjëruar nga rrufetë”, “Lojë shahu në shekullin XXI”, “Engjëlli me virus H5N1”, “Hallelulja”, “Lexuesi i buzëve: ar+sy+eja!”; “Apo-ka-lypsi”, “Miq të dyshimit”; romanet “Avioni ‘Madam Baterflaj 9/11’”, “Bukuroshja fantazmë dhe unë zoti Prek Vdek”; “Një grua me Urdhrin e Ujkut”; vëllimet me tregime: “Vdekja e palaços”, “Ndalohet vrasja e ujqërve”, etj.

Librat e tij poetikë janë përkthyer në vende të ndryshme të botës si në Francë “Amer est le miel des tombes” (“I hidhur mjalti i varreve”), përkthyer nga Solange d’Angely dhe Luan Rama, botuar nga “L’Harmattan”, Paris 2009; në Meksikë “El guardian de las golondrinas (“Kujdestar i dallëndysheve”), botuar në dy gjuhë, spanjisht dhe shqip, përkthyer nga Xhevdet Bajraj dhe Ricardo Romero Vallejo, botuar nga Géiser & Toshka, Meksiko, 2008; në Rumani “Vânatul câluţilor de mare” (“Gjuetia e kuajve të detit”), përkthyer nga Kopi Kyçyku, botuar nga Librarium Haemus, Bukuresht, 2008.  Gjithashtu, poezia e Ristos është publikuar në revista dhe në antologji të ndryshme në ShBA, Spanjë, Itali, Angli, Meksikë, Maqedoni, Rumani, etj.

Poezia e tij bie në sy për figuracionin xixëllues, ndjesitë e holla, zhgënjimin, dhembjen dhe rebelimin qytetar.


 

E çmendura

 

El Grekoja penelin e fantaksur e bëri shigjetën e Erosit.

Po edhe te pikturat ishe vetëtimë në lëvizje, krijesë eterike, mbretëreshë e boshit.

Unë s’të dashurova. El Grekoja - s’e di.

Mjekët bluzabardhë me shenjat e elektroshokut në vend të rrudhave

mbledhin supet kur flasin për ty.

Ku je gërshetderdhur mbi supe magjie, me një det të kthjellët mbledhur hajmali.

Ma jep gërshetin ta pres, hajmalinë e detit ma fal

Ku je e çmendura e parrezikshme, e vdekura pa funeral.

Ku je. Mbaj mend një tren që rend dhe ti që rend para trenit

(i ngjashëm ky imazh me flakën e gërshetit).

                        Pastaj fizarmonika në një mbrëmje buzëdetit

                        dhe guaskat që i bëre vëth

                        dhe laureshat që vdekjen presin përmbi kurmin tënd.

Ku je e çmendura e mençur, jetimja me një ëndërr fejuar,

lot i vonuar që bie heshtur

                        nga syri i dikujt

                        që ka tre orë pushkatuar.

Thoje se të ndiqnin hijet, policët. Një revolver i artë

rrinte fshehur në gonxhe jargavani. Pasqyrat

të bënin shenja me çdo të plasaritur,

gjyshi të dërgonte degëz ulliri me sqepin e një pelikani...

Ku je tragjedi e lodhur, Kasandër e vrarë, Andromakë e marrosur,

Lot i vonuar që bie heshtur

                        nga fytyra e ëngjëllit prej vitesh vrarë.

 

  

Vdekja e murgeshës

 

Kur vdiq ajo

kambana nuk ra...

E gjetën kambanarin tek po qante.

 

 

Kombinim gjarpri dhe molle

 

Kafka mollë dhe brenda saj mbledhur kutulaç gjarpri i trurit

Qafa-gjarpër dhe brenda saj e sapogëlltitur: molla e Adamit

damarët-gjarprinj blu dhe zemra: mollë e kuqe,

seksi i mashkullit-gjarpër dhe mollë seksi i femrës

poshtë syve-koka gjarprinjsh: rrinë ndezur mollëzat e faqeve

në fund të krahëve gjarprinj: dhjetë mollëzat e gishtërinjve

gjarprinjtë e këmbëve dalin nga dy mollaqe

madje dhe gishtat e këmbëve janë dhjetë gjarprinj me mollëza

koka gjarpri thithkat mbi mollët e gjinjve

dhe gjinjtë- mollë sulmohen nga dhjetë gjarprinj të etur

mes buzëve-mollë del gjarpri i gjuhës

barku i nënës shtatëzënë ka formën e mollës së pjekur

me kërthizën e ngritur: gjarpër nga muzika ndezur

në javët e para foshnja ka formën e gjarprit...

dhe gjarprinj na presin pak orë pasi kemi vdekur.

 

 

* * *

U shkurtua shelgu buzë lumit,

i bëra degët flauta për rrugaçët e vegjël

- Ua! - thanë nënat - po lëviz shelgu

pa e ditur se tej te lumi ti kishe mbirë te bregu.

- Jam e lagur se Parajsa ka vesë, se Parajsa ka vesë...

- O Zot! - thanë djemtë - u ngrit e mbytura e lumit

rrugaçët çapkënë me flauta zgjonin vdekjen nga gjumi.

E shkurtova shelgun buzë lumit: flauta për rrugaçët e vegjël

- Ajooo!! - thanë vajzat, mbyllën perdet e dritareve të trembura

- Jam e lagur se Parajsa ka vesë, se Parajsa ka vesë...

U zvogëlua shelgu, muzika zgjoi një të vdekur.

 

 

* * * 

Jashtë bie breshër

në klub pleqtë

hedhin zaret.

 

 

Erdhi batica

 

Nata e nginjur me furtunë, larg një ngërç vetëtimash rakitike

nga Parajsa një shpirt pikasoje zhgarravit sërish Guernikën

goja e shkyer e Hënës jep urdhër për baticë...

Erdhi batica e madhe: dem mitologjik në arenën e njohur

dridhen direkët ngulur në të -

                                               shtiza toreadorësh.

Demi ngulçon: kurrizi me pulla të kuqe muzgu

shtizat e direkëve dridhen majtas – djathtas.  Ngulçon demi.

 

Erdhi batica, e dashur, erdhi batica dhe kujdes kur lahesh nën baticë

një det në baticë më shumë se dallgë mbart mbi vete sinonime e metafora

meduza me tentakula nga familja e shandanëve: ndriçon e djeg.

Kujdes detin - dem 

                            në kurrizin e murrmë: shtizat e direkëve...

 

 

Vallëzuesja e haremit

 

Në pjatancën e skenës me pakëz dritëyndyrë kërcen ajo: vallëzuesja e haremit.

Qirinjtë mbi kokë: dhjetra minare në shtatë kodrat e Stambollit.

Ajo kërcen me gjinjtë e kthyer në mollë aromë euroje dhe dollari.

Ajo kërcen: flakëz shpirti me pakëz tym shamije.

Rreth saj me sy të perënduar: grekë, shqiptarë, gjermanë,

                                            bullgarë, francezë, italianë...

Një vallëzuese tund shtatë kodrat e saj: Stamboll mishi dhe shpirti.

 

Në pjatancën e skenës me pakëz dritëyndyrë kërcen ajo: vallëzuesja e haremit.

Sy të kaltër: miniatura të kubesë së Xhamisë Blu

Vija e gjirit: Ura e Bosforit lidh Europën me Azinë

në Ngushticën e Dardaneleve ka pak mjegull: s’duket Deti i Zi.

Ajo kërcen me gjinjtë e kthyer në mollë aromë euroje dhe dollari.

 

Një vallëzuese tund shtatë kodrat e saj: Stamboll mishi dhe shpirti.

Barku dallgëzon si Deti i Marmarasë dhe kërthiza si kështjella e farit

                                       ku s’arrijnë të shpëtojnë dy të dashurit.

Veshja e hollë, e lehtë me të blertën e Kodrës së të Dashuruarve

spërkatur me xhevahire zambakësh, tulipanësh e lulesh huazuar nga Parajsa

Muzika buron lehtë me ca hapa thikash ferri

Ajo kërcen me gjinjtë e kthyer në mollë aromë euroje dhe dollari.

 

 

Lorka qau para pushkatimit

 

Spanja ngulte thonjtë në duar: zjarrin e gjakut lotët s’e shuajnë.

Qau, si fëmijë qau, me zë qau

Bajonetat: brirët e demit të zi që Injacion vrau.

Qau. Ushtarët fshinin faqet e nxehta te kondaku.

Lorka kish njëmijë fëmijë me njëmijë nëna prej brumi qiellor. Qau.

Hëna lart - peng. Do të vrasim Hënën, apo mishin tënd të zjarrtë..

            Jo Hënën, jo Hënën, Vrasës!

Shkrepin armët s’qëllojnë me plumba po me shegë të çarë

Shegët buzë Guadalkivirit: u thanë.

 

Qau. Ushtarë, hiqini gishtat nga këmbëzat

këmbëzat bëjini vegje për lotët

të shëtisni nesër me lotët e Lorkës................

 

Trëndafili i kuq që dikur kish qenë njeri

Ky trëndafil i kuq në varrezën e vjetër

para dyqind vjetësh qe njeri...

përpiqet i gjori të zgjoj kujtesën nën shi:

kam qenë ushtar

ushtar i vrarë

ndaj u bëra petalekuq

se po të kisha flamur të bardhë

trëndafil i bardhë do isha unë.

 

 

Një pikë (.)

Ishte një pikë e thjeshtë . si të gjitha pikat

si shenja që lë kompasi mbi letrën e bardhë

para se dikush të krijoj Botën.

Një pikë e vockël në kërkim të mbylljes së një fjalie

mbase të harruar nga Shekspiri...

Një pikë shumë e vockël: majëz nga bari i përjetësisë

rrëmbyer nga gjarpëri i Gilgameshit...

Një pikë thuajse e padukshme: njollëz loti zvogëluar me lupë ligësie.

Rrotull asaj pike u mblodhën të gjithë

të mëdhenj e të vegjël

shikonin njeri - tjetrin në sy

për të zbuluar

nga cila retinë

kish rënë.